19 marca 2026 r. w siedzibie Filharmonii Narodowej w Atenach, Megaro Mousikis, odbyło się seminarium poświęcone historii Polskiej Szkoły Matematycznej zorganizowane z okazji 130. rocznicy urodzin jednego z najwybitniejszych polskich matematyków, prof. Kazimierza Kuratowskiego. Wydarzenie, w którym wzięli udział prelegenci z Polski i z Grecji odbyło się dzięki współpracy Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Atenach, Polskiego Instytutu Archeologicznego w Atenach i Pani Edyty Kosiel-Evangelou, będącej jednocześnie pomysłodawczynią projektu.
Sympozjum otworzył Ambasador RP w Atenach, pan Wojciech Ponikiewski oraz prof. Kazimierz Lewartowski, przewodniczący Rady Naukowej PIAA. Spotkanie prowadziła Sekretarz generalna PIAA w Atenach, Beata Kukiel-Vraila.
W I części wieczoru prof. Tomasz Żak z Politechniki Wrocławskiej przedstawił historię Polskiej Szkoły Matematycznej, zarysowując przy tym kontekst historyczny oraz omawiając najważniejsze koncepcje wypracowane przez polskich uczonych. Następnie prof. Roman Murawski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu odniósł się do historii Warszawsko-Lwowskiej Szkoły Logiki i przybliżył sylwetki wielkich polskich logików tamtego okresu. O wpływie Polskiej Szkoły Matematycznej na światową naukę opowiedział z kolei prof. Stelios Negrepontis z Narodowego Uniwersytetu im. Kapodistriasa w Atenach porównując jej fenomen w okresie miedzywojennym do rozkwitu matematyki w klasycznej Grecji.
Drugi panel skupiony wokół postaci prof. Kazimierza Kuratowskiego rozpoczęło wystąpienie prof. Kazimierza Lewartowskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, wnuka wielkiego matematyka, po którym otrzymał imię. Prof. Lewartowski podzielił się rodzinnymi historiami i osobistymi wspomnieniami, ujawniając przy tym nieznane fakty z życia swojego dziadka. W dalszej części prof. Christina Phili z Politechniki Ateńskiej opowiedziała o swoim spotkaniu z Kazimierzem Kuratowskim, jak również zarysowała jego postać jako naukowca o światowej renomie, który nie tylko był jednym z czołowych przedstawicieli Polskiej Szkoły Matematycznej, ale także jej pierwszym historykiem, a zarazem współtwórcą życia akademickiego w Polsce po zniszczeniach II wojny światowej. W ostatnim wystąpieniu prof. Panagiotis Spyrou z Narodowego Uniwersytetu im. Kapodistriasa w Atenach podzielił się osobistymi wspomnieniami i wrażeniami z kontaktu z polską tradycją matematyczną.
Sympozjum zakończyła projekcja krótkometrażowego filmu dokumentalnego poświęconego roli polskich matematyków w rozszyfrowaniu kodu „Enigma”, używanego przez Niemców podczas II wojny światowej.
Zgromadzona publiczność, wśród której byli przedstawiciele środowiska polskich i greckich matematyków, historyków nauki, jak również szersza publiczność grecka oraz grecka Polonia miała też okazję zapoznać się z wystawą „Enigma. Odszyfrować zwycięstwo” pokazującą dokonania zespółu naukowców z Uniwersytetu Poznańskiego, które w znacznej mierze umożliwiły ostateczne odszyfrowywanie kodów niemieckich, zapisywanych za pomocą Enigmy, co przyczyniło się do skrócenia II wojny światowej.
Wernisaż wystawy, przygotowanej przez Wielkopolski Urząd Marszałkowski, możliwy był w Atenach dzięki staraniom Dyrektora PIAA, prof. Janusza Czebreszuka i pomocy Ambasady RP w Atenach. Serdecznie dziękujemy Panu Markowi Woźniakowi, Marszałkowi województwa Wielkopolskiego za pomoc w realizacji projektu.
Opracowała: Beata Kukiel-Vraila
Zdjęcia: Mateusz Kula
