14 października 2026 roku Polski Instytut Archeologiczny w Atenach miał zaszczyt gościć prof. Artura Obłuskiego z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego z wykładem zatytułowanym Nubia: Where Byzantium Became African.
Odwołując się do sześciu dekad badań prowadzonych przez Uniwersytet Warszawski, prof. Obłuski przedstawił religijną, polityczną i społeczną historię Nubii od IV do XIV wieku. Przybliżył topografię regionu oraz najnowsze odkrycia polskiego zespołu archeologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem Dongoli, historycznej stolicy królestwa Makurii. Odkrycia te pozwoliły spojrzeć z nowej perspektywy na przemiany religijne, władzę polityczną i życie codzienne nad środkowym Nilem.
Istotnym tematem wykładu była ikonografia nubijskiego chrześcijaństwa. Prof. Obłuski omówił sposoby łączenia ikonografii bizantyńskiej z lokalnymi nubijskimi tradycjami przedstawieniowymi oraz motywami wywodzącymi się ze starożytnej tradycji greckiej. Połączenia te współtworzyły swoisty język wizualny, za pomocą którego miejscowe elity wyrażały i umacniały swoją władzę, nadając jej religijną legitymizację.
Wykład podważył eurocentryczne interpretacje przedstawiające królestwa północno-wschodniej Afryki jako biernych odbiorców kultury bizantyjskiej. Ukazał społeczeństwa nubijskie jako aktywnych interpretatorów i twórców średniowiecznej kultury chrześcijańskiej — dynamiczne, wysoko rozwinięte społeczności, które przyswajały i przekształcały ponadregionalne tradycje zgodnie z własnymi ambicjami politycznymi, praktykami religijnymi i lokalną tożsamością.
Wykład zgromadził szeroką publiczność, która uczestniczyła w wydarzeniu zarówno w siedzibie Instytutu w Atenach, jak i online. Po wystąpieniu odbyła się ożywiona dyskusja, podczas której słuchacze mieli okazję zadać pytania i wspólnie z prelegentem rozwinąć poruszone zagadnienia. Była ona okazją do pogłębionej wymiany uwag na temat dziedzictwa kulturowego Nubii oraz znaczenia najnowszych odkryć polskich archeologów dla jego poznania.
